Zelf je camper bouwen: hoe zit dat met de wetgeving in België?

Regels, regels, regels… Je droomt van een eigen campervan, maar bij het ombouwen van een bestelwagen komt ook wat papierwerk kijken. Mag je zomaar kasten plaatsen? Wat als je een raam of ventilator wil installeren? En wanneer moet je je bus laten homologeren?

Gelukkig vraagt niet elke aanpassing dezelfde administratie. We vertrekken in dit artikel van een bestelwagen die als lichte vracht is ingeschreven en leggen de drie mogelijkheden uit: aanpassingen zonder bijkomende goedkeuring, aanpassingen met een attest en aanpassingen met homologatie. Zo begrijp je waar je rekening mee moet houden vóór je begint te bouwen.

De wetgeving rond het aanpassen van voertuigen, en dus ook het ombouwen van jouw busje is Europees vastgelegd. Maar deze regelgeving wordt op federaal en Vlaams/Waals/Brussels niveau gecontroleerd. Het doel van deze regels? Eenvoudig gezegd: ervoor zorgen dat alle voertuigen die aanpassingen hebben ondergaan veilig de weg op kunnen. De concrete voorbeelden hieronder volgen de Vlaamse keurings- en homologatiepraktijk. In Wallonië en Brussel kunnen de procedures en voorwaarden verschillen.

In dit artikel

Aanpassingen zonder bijkomende goedkeuring

Aanpassingen met een attest

Aanpassingen met een homologatie

Van lichte vracht naar officiële camper

Lichte vracht blijven of homologeren tot camper?

Zelf je camper bouwen? Start met een plan dat klopt.

Drie niveau's van voertuigaanpassingen

Je bus aanpassen en je bus officieel als camper inschrijven zijn twee verschillende zaken. Ook als je lichte vracht blijft, kunnen bepaalde werken een attest of bijkomende goedkeuring vragen.

Aanpassingen zonder bijkomende goedkeuring

Er zijn een aantal aanpassingen die je mag doen, zonder dat je toestemming van de fabrikant, een attest of homologatie nodig hebt. Je kan deze gewoon zelf uitvoeren en moet hier administratie voor in orde brengen, zolang je aan de montagevoorwaarden voldoet. Denk bijvoorbeeld aan:

• Een bagagerek dat vast op het dak is gemonteerd.

• Uitrustingen op het dak zoals een roofbar en zoeklichten.

• Kasten, vast meubilair en isolatie in de laadruimte.

• Een ladder aan de achterzijde.

• Een treeplank of stang achteraan.

• Een intrekbare treeplank aan de zijkant.

• Zonnepanelen die vast gemonteerd zijn bijvoorbeeld op een roofbar op voorwaarde dat deze niet uitsteken aan de zijkanten van het voertuig.
  

Voor alle andere aanpassingen die je aan je busje doet heb je dus wel een attest of een 2e fase keuring (homologatie) nodig.

Aanpassingen met een attest

Voor bepaalde carrosserieaanpassingen kan een attest volstaan, zonder bijkomende goedkeuringsfase voor die ingreep. Je hoeft ook geen toestemming te vragen aan de fabrikant van je voertuig. Over welke carrosserieaanpassingen gaat het?

• Een dakraam, dakventilator of airco

• (Camper)ramen in de wanden en deuren.

• Sidepods (verbreders)

• Verluchtingsgaten en gelijksoortige insnijdingen

Het attest bevestigt dat de beschreven werken aan de toepasselijke voorwaarden voldoen. Daarbij moet onder meer de dragende structuur behouden blijven, moeten de onderdelen geschikt zijn en moet de montage de voorschriften volgen. Een attest kan je via een technische dienst verkrijgen of als je de werken laat uitvoeren bij een COP erkend ombouwer. Bewaar het attest bij je voertuigdocumenten, zodat je het bij de keuring kunt voorleggen.

Aanpassingen met homologatie

Bij ingrijpendere wijzigingen kan een bijkomende voertuiggoedkeuring, vaak een tweede fase keuring of homologatie genoemd, nodig zijn. Voorbeelden zijn wijzigingen aan rijzitplaatsen, draaiplateaus onder zetels, een volledig (slaap)hefdak of de omzetting van lichte vracht naar kampeerwagen.

Bij homologatie wordt het gewijzigde voertuig via een goedkeuringsdossier beoordeeld. In deze situatie moet je voor de aanvang van de werken toestemming vragen aan de fabrikant van het voertuig om deze werken te mogen uitvoeren. Daarna moet je een dossier voor Individuele GoedKeuring (IGK) laten opstellen door een technische dienst. Dit dossier wordt voorgelegd aan de dienst homologatie van het departement mobiliteit & openbare werken, die dit moet goedkeuren. Wanneer alles in orde is ontvang je een Individueel goedkeuringscertificaat voor je voertuig. Nadat je dit hebt ontvangen moet je nog naar de 2e fase keuring en moet je je voertuig opnieuw inschrijven via je verzekeringsagent of rechtstreeks bij de DIV.

Een volledig homologatie-traject zal een grote hap uit je budget nemen (tot €2000), hou hier vooraf dus zeker rekening mee.

Van lichte vracht naar officiële camper

Wil je jouw bestelwagen officieel als kampeerwagen laten inschrijven? Dan moet de ombouw daarvoor worden goedgekeurd. Bij een gebruikelijke camperombouw ga je van lichte vracht N1 naar kampeerwagen M1 SA. Hiervoor doorloop je dus een volledige homologatieprocedure.

Een kampeerwagen moet minstens beschikken over zitplaatsen met een tafel, slaapgelegenheid, kookvoorzieningen en opbergruimte. Daarnaast gelden voorwaarden voor onder meer de bevestiging, veiligheid en massa van de inrichting.

Lees ook: Homologeren tot camper: aan welke regels moet je busje voldoen?

Lichte vracht blijven of homologeren tot camper?

Een vraag die we vaak krijgen: kan mijn bus na de ombouw een lichte vracht blijven, of moet ik hem laten homologeren tot camper? Dat hangt af van je voertuig, de inrichting en de aanpassingen die je uitvoert. In sommige situaties heb je een keuze, in andere bepalen je bouwplannen welke richting je uitgaat.

Een kampeerinrichting betekent niet automatisch dat je bus een camper wordt op papier. Een bestelwagen met een scheidingswand tussen de cabine en het woongedeelte kan onder voorwaarden lichte vracht blijven, ook met een kampeerinrichting. De uitgevoerde (carrosserie)werken moeten natuurlijk wel correct zijn geattesteerd indien dat nodig is.

Wil je een volledig ingerichte camper met een open doorgang naar de cabine? Dan is een homologatie naar kampeerwagen verplicht. De tussenwand is dus iets om al bij je eerste ontwerp over na te denken. Alleen naar de wand kijken volstaat niet: ook de rest van je inrichting telt mee.

Ook het toevoeden van extra zitplaatsen voor tijdens het rijden in de 'laadruimte' zorgt er sowieso voor dat je je lichte vracht moet homologeren tot camper.

Bepaal daarom vóór de ombouw welke inrichting je wil, hoe je de bus gaat gebruiken en welke inschrijving daarbij past. Zo voorkom je dat je ontwerp klaar is, maar het bijbehorende papierwerk niet haalbaar blijkt.

Welk merk kies je?

Rekening houden met de regelgeving begint eigenlijk al bij de aankoop van je bus. Naast formaat en aankoopprijs telt ook mee wat je wil veranderen en wie de werken zal uitvoeren.

Er zijn namelijk merken die geen toestemming geven voor het ombouwen van een camper wanneer je als particulier zelf de werken wil uitvoeren (denk hierbij aan Peugeot, Citroën, Fiat, Opel en Ford). Maar een merk waarbij een bepaalde homologatie moeilijker verloopt, is daarom niet automatisch uitgesloten voor elke ingreep met een attest. Onderzoek vóór je aankoop of jouw bouwplannen haalbaar zijn. Zo neem je ook eventueel het uitbesteden van werken en administratie mee in je budget.

Zelf je camper bouwen? Start met een plan dat klopt.

De wetgeving hoeft je niet tegen te houden, maar ze hoort wel bij je voorbereiding. Begin bij de voertuigcategorie op je papieren, bekijk welke aanpassingen je plant en ga na of je uitkomt bij geen aparte goedkeuring, een attest of homologatie.

In onze online cursus Ready, set, convert! nemen we je mee door de voorbereiding van je camperombouw, met aandacht voor de Belgische wetgeving, attesten, homologatie en de keuzes die je vóór de werken maakt.

Ontdek de cursus: Ready, Set, Convert